اگر به تازگی وارد بازار فارکس شدهاید، احتمالا این سوال برایتان پیش آمده است که چه چیزی در این بازار خرید و فروش میشود. پاسخ به این سوال چندان ساده نیست؛ چون در فارکس شما مستقیما اسکناس یا ارز واقعی جابهجا نمیکنید؛ بلکه با قراردادهایی سروکار دارید که ارزش یک ارز را در برابر ارز دیگر نشان میدهند.
در این مقاله از پارامونت مارکت، قرار است به توضیح مفاهیم پایهای مانند جفتارزها، چگونگی عملکرد آنها و همچنین معرفی داراییهای متنوعی بپردازیم که از طریق بروکرهای مدرن امکان معامله دارند. با ما همراه باشید تا صفر تا صد آنچه باید درباره «در فارکس چه چیزی معامله می شود» بدانید را به شما آموزش دهیم.
در فارکس چه چیزی معامله می شود؟
وقتی از بازار فارکس صحبت میکنیم، در واقع به بزرگترین بازار مالی جهان اشاره داریم که هسته اصلی آن بر پایه معامله ارزهای ملی کشورها شکل گرفته است.
برخلاف تصور بسیاری، شما در فارکس چیزی را به صورت فیزیکی نمیخرید و در حقیقت در حال معامله ارزش پول یک کشور در برابر کشور دیگر هستید. برای درک سادهتر این موضوع میتوان گفت وقتی ارزی را میخرید، انگار که «سهمی» از اقتصاد آن کشور را در اختیار میگیرید و با افزایش یا کاهش ارزش آن، سود یا زیان خواهید کرد.
نکته کلیدی این است که ارزش هر ارز بازتابی از قدرت اقتصادی، نرخ بهره، ثبات سیاسی و شرایط تجاری آن کشور است. مثلا زمانی که شما ین ژاپن میخرید، در واقع روی عملکرد و آینده اقتصاد ژاپن پیشبینی مثبتی دارید. اگر اقتصاد ژاپن رشد کند و ارز آن قویتر شود، ارزش دارایی شما نیز افزایش مییابد.
با این وجود امروزه بازار فارکس تنها به تبادل ارزها محدود نیست. بروکرهای فارکس بهعنوان واسطههای مدرن، امکان معامله طیف وسیعی از داراییها مانند طلا (XAU/USD)، نقره، نفت، شاخصهای بورسی و حتی رمزارزها را نیز فراهم کردهاند.
در واقع فارکس از یک بازار صرفا ارزی به بستری چنددارایی تبدیل شده است که معاملهگران میتوانند از نوسانات قیمتی در هر کدام از این بازارها بهرهبرداری کنند.
بنابراین، اگرچه ریشه فارکس در معاملات ارز است؛ اما امروزه میتوان آن را بازاری برای تبادل قدرت اقتصادی میان کشورها و داراییهای جهانی دانست که در آن پول، نهتنها ابزار مبادله بلکه موضوع اصلی معامله است.
جفتارزها (Currency Pairs)؛ اصلیترین دارایی در بازار فارکس
پایه و اساس تمام معاملات در بازار فارکس، مفهوم جفتارز (Currency Pair) است. در این بازار هیچ ارزی بهتنهایی خریدوفروش نمیشود؛ بلکه همیشه در قالب یک جفت با ارز دیگر مورد معامله قرار میگیرد. برای مثال وقتی جفتارز EUR/USD را معامله میکنید، به این معناست که ارزش یورو را در برابر دلار آمریکا میسنجید.
جفتارزها بهدلیل نقدشوندگی بسیار بالا و دسترسی ۲۴ ساعته در پنج روز هفته، محبوبترین ابزار مالی میان معاملهگران محسوب میشوند. شناخت دقیق جفتارزها و نحوه کارکرد آنها، اولین گام برای ورود موفق به دنیای فارکس است. زیرا هر تغییر کوچک در نرخ ارز میتواند سود یا زیان قابلتوجهی ایجاد کند.
جفتارز چیست و چگونه کار میکند؟
در یک جفتارز همیشه دو ارز وجود دارند؛ ارز پایه (Base) که در سمت چپ قرار میگیرد و ارز مظنه (Quote) که در سمت راست نمایش داده میشود. قیمت جفتارز بیانگر این است که چه مقدار از ارز مظنه برای خرید یک واحد از ارز پایه لازم است.
مثلا در جفتارز EUR/USD، یورو ارز پایه و دلار آمریکا ارز مظنه است. اگر نرخ آن ۱.۰۸۰۰ باشد، یعنی برای خرید هر یورو باید ۱.۰۸ دلار بپردازید. در هنگام خرید این جفت، شما در واقع یورو میخرید و دلار میفروشید و هنگام فروش، عکس آن اتفاق میافتد.
انواع جفتارزها در فارکس
جفتارزها بر اساس حجم معاملات و محبوبیت به سه دسته جفتارزهای اصلی (Major Pairs)، فرعی (Minor Pairs) و اگزوتیک (Exotic Pairs) تقسیم میشوند:
- جفتارزهای اصلی شامل ارزهایی هستند که در برابر دلار آمریکا معامله میشوند و بیشترین حجم معاملات جهانی را دارند؛ مانند EUR/USD ،GBP/USD و USD/JPY.
- جفتارزهای فرعی شامل ارزهای مطرحی به غیر از دلار آمریکا هستند که در برابر یکدیگر معامله میشوند و نمونههایی از آن عبارتند از EUR/GBP ،AUD/NZD و EUR/JPY.
- جفتارزهای اگزوتیک مثل USD/TRY یا USD/ZAR ترکیبی از یک ارز اصلی با ارز یک اقتصاد نوظهور مانند ترکیه، آفریقای جنوبی یا سنگاپور هستند.
چرا جفتارزها مهمترین بخش فارکس هستند؟
جفتارزها هسته اصلی بازار فارکس هستند و تمام معاملات بر پایه تبادل ارزها انجام میشود. این بازار به دلیل نقدشوندگی بسیار بالا، امکان انجام سریع معاملات و دسترسی آسان به نقدینگی را برای معاملهگران فراهم میکند.
اهمیت جفتارزها در تأثیرپذیری مستقیم آنها از اقتصاد جهانی و سیاستهای پولی بانکهای مرکزی است. هر تغییر در نرخ بهره یا تصمیمات اقتصادی کشورها میتواند ارزش جفتارزها را تغییر دهد و بر کل بازار فارکس اثر بگذارد.
از سوی دیگر، جفتارزها نوسانات مناسبی دارند که برای تحلیلگران تکنیکال و معاملهگران روزانه جذاب است. همین نوسان کنترلشده، فرصت کسب سود را بدون نیاز به سرمایههای کلان فراهم میکند. شناخت عمیق از ساختار جفتارزها و عوامل مؤثر بر آنها، تفاوت میان یک معاملهگر مبتدی و یک تریدر آگاه را رقم میزند.
فراتر از ارزها؛ داراییهای دیگری که میتوان در فارکس معامله کرد
وقتی صحبت از فارکس میشود، اغلب ذهن همه به سمت جفتارزهایی مانند EUR/USD یا GBP/USD میرود؛ اما دنیای فارکس امروز بسیار گستردهتر از مبادله ارزهاست. اکثر بروکرهای مدرن، تنها پلتفرمهای معامله ارز نیستند و به بازارهای چند دارایی (Multi-Asset) تبدیل شدهاند که در آن میتوانید علاوه بر ارزها، کالاها، شاخصها، سهام و حتی رمزارزها را نیز معامله کنید.
در واقع پاسخ به این سؤال که «در بروکر فارکس چه چیزی معامله می شود» تنها به ارز محدود نخواهد شد؛ بلکه شامل هر دارایی قابل معاملهای است که بتوان بر اساس تفاوت قیمت آن سود یا زیان کسب کرد.
این امکان به لطف ابزاری مالی به نام CFD یا قرارداد مابهالتفاوت فراهم شده است. CFD به معاملهگران اجازه میدهد بدون مالکیت واقعی دارایی، صرفا بر نوسانات قیمت آن معامله کنند. به همین دلیل فارکس از یک بازار تبادل ارز (بازار Forex سنتی) به بستری چندوجهی تبدیل شده است که دسترسی به بازار جهانی را از هر نقطه دنیا ممکن میکند.
مزیت اصلی این تنوع، افزایش فرصتهای معاملاتی و امکان تنوعبخشی به سبد سرمایه است. مثلا زمانی که بازار ارز نوسان کمی دارد، ممکن است طلا، نفت یا شاخصهای سهام فرصتهای سودآورتری فراهم کنند. از سوی دیگر، این گستره داراییها موجب میشود معاملهگران بتوانند با استراتژیهای متفاوت مانند هجینگ (پوشش ریسک) یا آربیتراژ فعالیت کنند.
آشنایی با مفهوم CFD یا «قرارداد مابهالتفاوت»
CFD مخفف عبارت Contract for Difference بهمعنای «قرارداد مابهالتفاوت» است؛ قراردادی میان معاملهگر و بروکر که بر اساس آن، شما بر سر تفاوت قیمت یک دارایی از زمان باز شدن معامله تا زمان بسته شدن آن سود یا ضرر میکنید. برای مثال، اگر CFD طلا را در قیمت ۲۴۰۰ دلار بخرید و در ۲۴۵۰ دلار ببندید، سود شما برابر با تفاوت این دو قیمت است.
نکته مهم اینجاست که وقتی شما طلای CFD میخرید، مالک فیزیکی طلا نمیشوید و در واقع در حال معامله روی تغییرات قیمت آن هستید؛ نه خرید شمش واقعی. این موضوع باعث میشود ورود به بازارهایی مانند طلا، نفت یا سهام بدون نیاز به سرمایه کلان ممکن شود و کاربران در کشورهایی با محدودیتهای تحریمی مثل ایران هم به این بازار جهانی دسترسی داشته باشند.
مزیت اصلی CFD در انعطافپذیری بالا و امکان معامله دوطرفه است؛ یعنی شما میتوانید هم از افزایش و هم از کاهش قیمتها سود ببرید. CFDها امروزه ستون اصلی دارایی های قابل معامله در فارکس هستند و به کمک آنها، بروکرها توانستهاند تجربهای چندبعدی از سرمایهگذاری جهانی را در اختیار کاربران قرار دهند.
لیست کامل دارایی های قابل معامله در فارکس (مبتنی بر CFD)
در بروکرهای مدرن فارکس، مجموعهای گسترده از داراییها قابل معامله است که همگی از طریق CFD در دسترس قرار میگیرند. این داراییها شامل کالاها، فلزات گرانبها، شاخصهای سهام، سهام شرکتهای بینالمللی و رمزارزها میشوند.
هرکدام از این بازارها ویژگیها، مزایا و ریسکهای خاص خود را دارند و ترکیب آنها در سبد معاملاتی، میتواند فرصتهای متنوعی برای معاملهگران ایجاد کند.
کالاها (Commodities)
کالاها یا کامودیتی ها یکی از محبوبترین دستههای دارایی پس از ارزها هستند. در این بازار شما میتوانید بر قیمت مواد خامی مانند نفت خام (WTI و Brent)، گاز طبیعی، یا محصولات کشاورزی مانند گندم و قهوه معامله کنید. معاملات این داراییها در فارکس بهصورت CFD انجام میشود؛ یعنی بدون نیاز به مالکیت واقعی کالا.
قیمت کالاها تحت تاثیر مستقیم عرضه و تقاضا، شرایط اقتصادی و رویدادهای ژئوپلیتیکی است. مثلا افزایش تنش در خاورمیانه معمولا باعث رشد قیمت نفت میشود؛ در حالیکه گزارشهای مربوط به کاهش مصرف جهانی موجب افت قیمت خواهند شد.
مزیت اصلی معامله کالاها در فارکس، نوسانات بالا و فرصتهای معاملاتی فراوان است. در عین حال باید توجه داشته باشید که این نوسانات دو لبه دارند و نیاز به تحلیل دقیق و مدیریت ریسک بالایی خواهند داشت. به همین دلیل، معاملات کالاها اغلب توسط تریدرهای باتجربه مورد استفاده قرار میگیرند.
فلزات گرانبها (Precious Metals)
فلزاتی مانند طلا (XAU/USD) و نقره (XAG/USD) از دیرباز نقش پناهگاه امن سرمایهگذاران را ایفا کردهاند. در بازار فارکس معامله این فلزات از طریق CFD انجام میشود؛ به این معنا که شما بر نوسان قیمت آنها معامله میکنید، نه بر دارایی فیزیکی.
طلا بهدلیل ارزش تاریخی، مقاومت در برابر تورم و نقش آن بهعنوان ذخیره ارزش، یکی از پرمعاملهترین داراییها در فارکس است. نقره نیز علاوه بر نقش سرمایهای، کاربردهای صنعتی متعددی دارد و نوسانات قیمتی آن معمولا بیشتر از طلاست. پلاتین و پالادیوم هم بهعنوان فلزات گرانبهای صنعتی، تحتتاثیر تقاضای جهانی در بخشهای خودروسازی و فناوری نوسان میکنند.
به همین دلیل، درک ارتباط میان رویدادهای اقتصادی و قیمت فلزات اهمیت زیادی دارد؛ برای مثال، افزایش نرخ بهره در آمریکا معمولا باعث کاهش قیمت طلا میشود، زیرا جذابیت نگهداری داراییهای بدون بهره در این شرایط افت میکند.
معاملهگران از طلا بهعنوان ابزار پوشش ریسک (Hedge) در دوران بیثباتی اقتصادی استفاده میکنند. معمولا با افزایش تورم یا کاهش ارزش دلار، قیمت طلا افزایش مییابد. درک رابطه میان بازارهای جهانی، نرخ بهره و دلار آمریکا برای موفقیت در معاملات فلزات گرانبها ضروری است.
شاخصهای سهام (Indices)
شاخص سهام، سبدی از شرکتهای برتر یک بازار است که عملکرد کلی آن اقتصاد یا بخش را نشان میدهد. برای درک سادهتر، میتوان شاخص را به «تیم منتخب» شرکتهای یک کشور تشبیه کرد. وقتی شاخص را معامله میکنید، در واقع بر عملکرد کل بازار شرط میبندید و نه یک شرکت خاص.
نمونههای پرمعامله شاخصهای سهام شامل (S&P 500 ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکا)، NASDAQ (شرکتهای فناوری) و DAX (شاخص بورس آلمان) هستند. معامله شاخصها به شما این امکان را میدهند که با یک معامله، در معرض حرکت کلی بازار قرار بگیرید و از نوسانات اقتصاد جهانی بهره ببرید.
از مزایای شاخصها میتوان به تنوع بالا، نقدشوندگی عالی و تحلیلپذیری بیشتر اشاره کرد. اما در عین حال، افت شدید بازار سهام میتواند بر تمام شاخصها اثر منفی بگذارد. بنابراین، مدیریت ریسک و شناخت چرخههای اقتصادی در این زمینه اهمیت زیادی دارد.
سهام شرکتهای بینالمللی (Stocks)
در فارکس میتوانید بدون اینکه مالک واقعی سهام باشید، سهام شرکتهای بزرگ جهانی را از طریق CFD سهام معامله کنید. این نوع معاملات به شما اجازه میدهند که از رشد یا افت قیمت شرکتهایی مانند اپل (Apple)، تسلا (Tesla)، گوگل (Google) و آمازون (Amazon) سود ببرید.
همچنین، این ابزار دسترسی مستقیم به بازارهای سهام آمریکا و اروپا را برای کاربران بینالمللی (از جمله ایرانیان) فراهم میکند. البته باید توجه داشت که نوسانات قیمتی، اخبار شرکتی و گزارشهای مالی فصلی میتوانند تاثیر مستقیمی بر قیمت سهام داشته باشند. بنابراین، معامله CFD سهام برای کسانی مناسب است که با تحلیل بنیادی شرکتها و بررسی گزارشهای اقتصادی آشنا هستند و میخواهند تنوع بیشتری به سبد خود بدهند.
ارزهای دیجیتال (Cryptocurrencies)
بازار رمزارزها یکی از پرنوسانترین و در عین حال جذابترین دارایی های قابل معامله در فارکس است. ویژگی متمایز رمزارزها، نوسانات شدید قیمتی است که میتواند فرصتهای سودآور یا زیانبار بسیاری ایجاد کند.
بروکرهای مدرن مثل پارامونت مارکت، امکان معامله رمزارزهایی مانند بیتکوین (BTC)، اتریوم (ETH)، ریپل (XRP) و لایتکوین (LTC) را از طریق CFD فراهم کردهاند. در این نوع معاملات، شما مالک کوین واقعی نیستید، بلکه روی تغییر قیمت آنها نسبت به دلار آمریکا یا سایر ارزها معامله میکنید.
از مزایای این بازار میتوان به دسترسی ۲۴ ساعته، غیرمتمرکز بودن و تنوع داراییها اشاره کرد؛ اما در مقابل، نبود نظارت متمرکز و تأثیرپذیری شدید از اخبار و سیاستهای نظارتی کشورها، ریسک معامله در این بخش را افزایش میدهد. در نتیجه آگاهی و کنترل احساسات در معاملات رمزارزی حیاتی است.
چه چیزی در انتخاب دارایی مناسب در فارکس تاثیر دارد؟
انتخاب دارایی مناسب در فارکس یکی از مهمترین تصمیمهایی است که هر معاملهگر، بهویژه در ابتدای مسیر، باید با دقت بگیرد. در بازار جهانی فارکس، امکان معامله روی انواع داراییها از جمله جفتارزها، طلا، شاخصها، سهام و حتی ارزهای دیجیتال وجود دارد. اینکه کدامیک برای شما مناسبتر است به مجموعهای از عوامل شخصی و فنی مانند سطح تجربه، میزان ریسکپذیری، هدف زمانی و میزان شناخت از بازار وابسته است.
در ادامه با این عوامل موثر آشنا میشویم:
نوسان (Volatility)
داراییهایی با نوسان بالا مانند نفت یا ارزهای دیجیتال میتوانند سود بیشتری ایجاد کنند؛ اما در مقابل ریسک ضرر هم در آنها بیشتر است. در مقابل، جفتارزهای اصلی مانند EUR/USD یا USD/JPY نوسان منطقیتری دارند و برای معاملهگران تازهکار مناسبتر هستند.
نقدشوندگی (Liquidity)
هرچه یک دارایی نقدشوندگی بیشتری داشته باشد، یعنی خریداران و فروشندگان بیشتری در بازار فعال باشند، معامله راحتتر و با اسپرد کمتری انجام میشود. به همین دلیل بیشتر تازهکاران با داراییهای پرمعامله مانند طلا یا جفتارزهای اصلی شروع میکنند.
ساعت معاملات
برخی داراییها مانند جفتارزهای آسیایی در ساعات خاصی از شبانهروز فعالترند، در حالی که طلا یا شاخصهای آمریکایی در زمان باز بودن بازار نیویورک بیشترین حجم معاملات را دارند.
نکته: فراموش نکنید که هیچ راهکاری بهتر از آموزش و تمرین در حساب دمو نیست. کار با حساب آزمایشی، فرصتی است تا پیش از درگیر شدن با سرمایه واقعی، رفتار داراییهای مختلف را تجربه و سبک معاملاتی مناسب خود را پیدا کنید. اگر در آغاز راه هستید، با داراییهایی شروع کنید که آنها را میشناسید و بهتدریج با افزایش مهارت، سبد معاملاتی خود را گسترش دهید.
برای شروع معاملات در فارکس، همین حالا حساب دمو یا آزمایشیتان را در پارامونت مارکت باز کنید و از بهترین شرایط برای آموزش و تست استراتژی معاملاتی خود برخوردار شوید.
تجربه معامله همه داراییها در یک پلتفرم
همه میدانیم که تنوع دارایی، راز مدیریت ریسک و سود مستمر است؛ اما دسترسی یکجا به همه این بازارها نیاز به زیرساختی قدرتمند دارد. در پارامونت مارکت، ما محدودیتها را کنار زدهایم. شما تنها با یک حساب، به معاملات CFD روی طیف کاملی از جفتارزها، فلزات گرانبها، سهام غولهای تکنولوژی و بازار کریپتو دسترسی خواهید داشت.
- تنوع بینظیر: دسترسی به بیش از ۲۰۰ نماد معاملاتی.
- اسپرد رقابتی: معاملات طلا و فارکس را با کمترین هزینه انجام دهید.
- سرعت اجرای بالا: سفارش شما در کسری از ثانیه اجرا میشود.
اگر میخواهید سبد معاملاتی خود را فراتر از ارزها گسترش دهید، همین حالا حسابتان را ایجاد کنید.
نتیجهگیری
بازار فارکس بستری فراتر از تبادل ساده ارز است؛ از جفتارزهای پایه گرفته تا فلزات گرانبها، کالاها، شاخصها و حتی رمزارزها، همگی از طریق ابزارهایی مثل CFD امکان معامله در این بازار را دارند. شما میتوانید در پارامونت مارکت به انواع نمادهای معاملاتی و امکان استفاده از لوریج تا 1:500 دسترسی داشته باشید تا بیشترین سود را از موقعیتهای بیشمار این بازار گسترده جهانی ببرید.
در این مقاله سعی کردیم به این سوال پاسخ دهیم که «در بازار فارکس چه چیزی معامله می شود» و به بررسی ساختار جفتارزها، نحوه قیمتگذاری آنها و همچنین تنوع داراییهایی که در بروکرهای مدرن به شما عرضه میشوند، بپردازیم تا دید جامعی نسبت به بازار داشته باشید. امیدوارم این آموزشها به شما کمک کند تا با اعتماد به نفس بیشتری وارد معاملات فارکس شوید و تصمیمات هوشمندانهتری بگیرید.
سوالات متداول
آیا در فارکس میتوانیم هر چیزی (مثل سهام یا کالا) را معامله کنیم؟
خیر، فارکس در اصل بازار تبادل ارزهاست؛ اما بروکرهای مدرن مثل پارامونت مارکت از طریق ابزار CFD، امکان معامله روی طیف وسیعی از داراییها مثل طلا، نفت، شاخصهای بورس (مثل نزدک) و حتی ارزهای دیجیتال را در کنار جفتارزها فراهم کردهاند.
تفاوت جفتارزهای اصلی و فرعی در فارکس چیست؟
تفاوت در حضور «دلار آمریکا» است. جفتارزهای اصلی (مثل EUR/USD) همیشه یک طرفشان دلار است و نقدشوندگی زیادی دارند. اما جفتارزهای فرعی (مثل EUR/JPY) فاقد دلار هستند و معمولاً نوسانات تندتر و اسپرد کمی بیشتری دارند.
آیا امکان معامله طلا و نفت در حساب فارکس وجود دارد؟
بله، صد در صد. در پارامونت مارکت شما میتوانید بدون نیاز به خرید فیزیکی، از طریق CFD روی قیمت جهانی طلا (XAU/USD) و نفت (WTI) معامله کنید. این نمادها به دلیل نوسانات خوب، از محبوبترین داراییها برای کسب سود روزانه هستند.
آیا برای معامله همزمان فارکس، سهام و کریپتو به حسابهای جداگانه نیاز دارم؟
خیر. یکی از مزایای پارامونت مارکت این است که شما با افتتاح یک حساب معاملاتی (All-in-One)، به تمام این بازارها دسترسی دارید. یعنی میتوانید همزمان که روی یورو/دلار معامله باز دارید، بیتکوین یا سهام اپل را هم در همان پلتفرم خرید و فروش کنید.
سلب مسئولیت: محتوای این مقاله صرفاً با هدف آموزشی و اطلاعرسانی تهیه شده است و نباید به عنوان مشاوره مالی، توصیه سرمایهگذاری یا پیشنهادی برای خرید و فروش داراییهای مالی تلقی شود. معامله در بازار فارکس و قراردادهای مابهالتفاوت (CFD) ریسک زیادی دارد و ممکن است برای همه سرمایهگذاران مناسب نباشد. استفاده از اهرم معاملاتی (لوریج) همانطور که میتواند به نفع شما باشد، ممکن است علیه شما نیز عمل کند. پیش از تصمیمگیری برای معامله، باید اهداف سرمایهگذاری، سطح تجربه و میزان ریسکپذیری خود را به دقت ارزیابی کنید. هرگز پولی را سرمایهگذاری نکنید که توانایی از دست دادن آن را ندارید.
