میدانستید که معامله در فارکس فقط به خرید و فروش جفت ارزها محدود نمیشود؟ این بازار شامل انواع روشهایی از معاملات اسپات ساده گرفته تا CFD، فیوچرز و آپشن میشود که هر کدام سطح ریسک و هدف خاص خود را دارند.
در این مقاله از پارامونت مارکت، انواع معاملات در فارکس را به طور جامع بررسی میکنیم و شما را با ویژگیهای اصلی هر نوع معامله، نحوه عملکرد، میزان ریسک و نقدشوندگی و مناسبترین گروه معاملهگران برای هر روش آشنا خواهیم کرد. با پارامونت مارکت همراه شوید تا صفر تا صد آنچه باید درباره انواع روش های معامله در فارکس بدانید را یاد بگیرید و بتوانید انتخابی آگاهانه در بازار داشته باشید.
معامله در فارکس چیست؟
منظور از معامله در فارکس، تبادل یک ارز با ارز دیگر است؛ یعنی شما همزمان یک ارز را میخرید و ارز دیگری را میفروشید. به همین دلیل به معاملات فارکس، «معاملات جفتارزی» گفته میشود. برای مثال در معامله EUR/USD، شما در واقع در حال خرید یورو و فروش دلار آمریکا هستید. هدف هم این است که از تغییر قیمت این دو ارز نسبت به یکدیگر سود بگیرد.
نکتهای که معمولا باعث ابهام میشود، این است که برخی کاربران «معامله در فارکس» را با سبکهای معاملاتی اشتباه میگیرند؛ درحالیکه سبکهای ترید مثل اسکالپ، دیتریدر یا سوئینگ به روش انجام معامله مربوط میشوند و نه نوع قرارداد. در این مطلب تمرکز ما بر انواع قرارداد در فارکس است و در آینده به طور مفصل به سبکهای معاملهگری نیز خواهیم پرداخت.
دستهبندی کلی انواع قرارداد در فارکس
به طور کلی قراردادهای معاملاتی در فارکس را میتوان در دو دسته اصلی معاملات نقدی یا اسپات (Spot) و معاملات مشتقه (Derivatives) قرار داد. شناخت تفاوت قراردادهای زیر برای هر معاملهگر ضروری است؛ چون نوع قرارداد تعیین میکند که چگونه سود یا زیان شما محاسبه میشود، چه زمانی معامله تسویه خواهد شد و چه میزان ریسک متوجه شماست.
۱- معاملات اسپات (Spot)
در این نوع معامله، خرید و فروش جفتارزها بر اساس نرخ لحظهای بازار انجام میشود. یعنی شما توافق میکنید که ارزها با قیمتی مشخص در همان زمان معامله شوند؛ اما تسویه معمولا دو روز کاری بعد انجام میگیرد.
معاملات اسپات، پایه و سادهترین نوع معاملات فارکس هستند و بیشترین حجم نقدینگی در بازار را دارند. اغلب معاملهگران خرد از طریق قراردادهای CFD اسپات فعالیت میکنند و در آن مالک ارز نیستند؛ بلکه تنها بر نوسان قیمت معامله میکنند.
۲- معاملات مشتقه (Derivatives)
در این دسته از قراردادها، طرفین توافق میکنند که در تاریخی مشخص در آینده، یک دارایی (در اینجا ارز) را با قیمتی از پیش تعیینشده مبادله کنند. هدف، پیشبینی قیمت آینده یا پوشش ریسک است.
مهمترین انواع معاملات مشتقه عبارتند از:
فیوچرز (Futures)
قراردادهای استاندارد شده که در بورس معامله میشوند و تحویل در آینده انجام میشود.
فوروارد (Forwards)
به قراردادهای سفارشی و خصوصی بین دو طرف در بازار خارج از بورس (OTC) گفته میشود.
آپشن (Options)
شامل «اختیار» خرید یا فروش در آینده است، بدون اینکه «الزامی» برای انجام معامله وجود داشته باشد.
سوآپ (Swaps)
توافق دو طرفه برای تبادل نرخ بهره یا ارز در دورههای زمانی مشخص است.
قرارداد تفاوت قیمت (CFD)
محبوبترین نوع در فارکس که مالکیت واقعی دارایی را شامل نمیشود و فقط روی نوسان قیمت معامله میکنید.
معاملات اسپات بیشتر مناسب معاملهگران کوتاهمدت هستند و قراردادهای مشتقه برای پوشش ریسک یا سفتهبازی در بازههای زمانی بلندمدتتر به کار میروند.
محبوبترین انواع معاملات در فارکس برای معاملهگران (۸ مورد)
بازار فارکس فقط جایی برای خرید و فروش ارز نیست؛ بلکه بستری چندلایه و پویاست که در آن میتوانید از روشهای مختلفی برای معامله استفاده کنید.
برخی معاملهگران بهدنبال نوسانگیری لحظهای هستند، بعضی دیگر برای پوشش ریسک نرخ ارز فعالیت میکنند و گروهی نیز با هدف سرمایهگذاری بلندمدت وارد میشوند. شناخت تفاوت بین انواع معاملات در فارکس به شما کمک میکند تا ابزار مناسب با استراتژی، ریسکپذیری و هدف مالی خود را انتخاب کنید.
معاملات اسپات در فارکس (Spot Market)
بازار اسپات یا نقدی، سادهترین و پایهایترین نوع معامله در بازار فارکس است. در این نوع معامله، ارزها با نرخ لحظهای بازار (Spot Rate) مبادله میشوند. ب
رای مثال، وقتی شما جفتارز EUR/USD را در نرخ 1.0800 میخرید، در واقع در همان لحظه یورو میخرید و دلار میفروشید. تسویه این معاملات معمولا دو روز کاری بعد انجام میشود (T+2)؛ اما در معاملات آنلاین خردهفروشی، تسویه بهصورت لحظهای صورت میگیرد.
مزایای معاملات اسپات
- شفافیت کامل قیمتها: در بازار اسپات، نرخها بر اساس عرضه و تقاضای واقعی تعیین میشوند. این یعنی قیمتها دستکاریناپذیرند و همه معاملهگران به یک قیمت واحد دسترسی دارند.
- نقدشوندگی فوقالعاده بالا: حجم معاملات روزانه در بازار اسپات بیش از هر بازار مالی دیگر است؛ بنابراین همیشه خریدار و فروشنده وجود دارد و سفارشها با سرعت بالا اجرا میشوند.
- انعطاف در مدیریت معامله: میتوانید هر زمان که بخواهید پوزیشن خود را ببندید یا تغییر دهید، بدون تاریخ سررسید یا محدودیت زمانی.
معایب معاملات اسپات
- هزینه سواپ شبانه: اگر معاملهتان را شب باز نگه دارید، بسته به اختلاف نرخ بهره دو ارز، کارگزار مبلغی را بهعنوان سود یا هزینه سواپ لحاظ میکند. این موضوع برای پوزیشنهای بلندمدت قابلتوجه است.
- ریسک بالای نوسانات: در رویدادهای اقتصادی مهم، نوسانات نرخ ارز ممکن است، بسیار شدید شده و باعث ضررهای سریعی شود.
- نیاز به کنترل احساسی بالا: چون تصمیمها لحظهای و پرریسک هستند، کنترل هیجان و مدیریت سرمایه در این زمینه بسیار حیاتی است.
معاملات CFD (قرارداد مابهالتفاوت)
قراردادهای CFD یکی از محبوبترین روشهای معامله برای کاربران خرد هستند؛ چون به شما اجازه میدهند بدون خرید واقعی دارایی، تنها از تغییرات قیمتی آن سود بگیرید. در CFD شما صرفا جهت حرکت قیمت را پیشبینی میکنید. اگر فکر میکنید قیمت بالا میرود، پوزیشن Buy باز میکنید و اگر پیشبینی کاهش دارید، پوزیشن Sell.
معاملات CFD امکان استفاده از اهرم (Leverage) را دارند؛ به این معنی که میتوانید با سرمایهای اندک، پوزیشنی چند برابر بزرگتر باز کنید. مثلا با ۱۰۰ دلار موجودی و لوریج ۱:۱۰۰، قدرت معاملاتی شما ۱۰٬۰۰۰ دلار میشود. درست است که این ویژگی باعث میشود سود بالقوه افزایش یابد، اما ریسک هم به همان اندازه بیشتر میشود.
مزایای معاملات CFD
- سرمایه اولیه پایین: با استفاده از لوریج میتوانید با مبالغ بسیار کم وارد بازار شوید، در حالی که کنترل حجم بالایی از معامله را دارید.
- امکان معامله در هر دو جهت بازار: در CFD میتوانید هم از رشد قیمتها و هم از ریزش آنها سود کنید؛ کافی است جهت معاملهتان را درست انتخاب کنید.
- دسترسی به داراییهای متنوع: با CFD میتوانید نهتنها جفتارزها، بلکه شاخصها، طلا، نفت و حتی سهام شرکتها را معامله کنید.
- انعطاف بالا در زمانبندی: برخلاف قراردادهای فیوچرز یا فوروارد، CFD تاریخ انقضا ندارد و هر زمان بخواهید میتوانید پوزیشن را ببندید.
معایب معاملات CFD
- ریسک استفاده از اهرم بالا: همانطور که لوریج میتواند سود شما را چند برابر کند، زیان شما را هم به همان نسبت افزایش میدهد.
- هزینه نگهداری شبانه (Swap): در معاملات بلندمدت، این هزینه ممکن است بخش قابلتوجهی از سود را از بین ببرد.
- نبود مالکیت واقعی: شما دارایی پایه را در اختیار ندارید، بنابراین از مزایایی مانند دریافت سود سهام یا رأی در شرکت برخوردار نمیشوید.
- احتمال کال مارجین: اگر بازار خلاف جهت پوزیشن شما حرکت کند و موجودی کافی برای پوشش ضرر نداشته باشید، ممکن است حساب شما به مارجین کال برسد.
💡 نکته طلایی: تفاوت اصلی اسپات و CFD در لوریج است. در اسپات شما مالک واقعی ارز هستید و لوریج ندارید (یا کم است)؛ اما در CFD شما با «نوسان قیمت» سروکار دارید. اگر تازهکار هستید، هرگز از تمام لوریج موجود در حساب CFD استفاده نکنید!
معاملات فیوچرز (Futures) در فارکس
معاملات فیوچرز یا آتی، قراردادهایی هستند که در آن طرفین توافق میکنند که مقدار مشخصی ارز را در تاریخ آینده و با قیمتی از پیش تعیینشده مبادله کنند. این نوع معاملات در بازارهای رسمی و تحت نظارت مانند بورس کالای شیکاگو (CME) انجام میشوند.
برخلاف CFD که تاریخ انقضا ندارد، برای معاملات فیوچرز ارزی تاریخ سررسید مشخصی تعیین میشود. این ویژگی باعث میشود ابزار مناسبی برای پوشش ریسک (Hedging) باشد. برای مثال شرکتهای بینالمللی از آن برای قفل کردن نرخ ارز آینده استفاده میکنند تا از نوسانات بازار مصون بمانند.
مزایای معاملات فیوچرز
- پوشش ریسک ارزی: تریدرها و شرکتها میتوانند از تغییرات ناگهانی نرخ ارز در آینده در امان بمانند.
- شفافیت و امنیت بالا: چون معاملات در بورس انجام میشود، تمام قیمتها، حجمها و جزئیات قراردادها ثبت و قابل پیگیری است.
- بدون هزینه سواپ: چون تسویه در تاریخ مشخصی انجام میشود، هزینه نگهداری شبانه وجود ندارد.
- اهرم درونساخت: برای باز کردن هر پوزیشن فقط درصدی از ارزش کل معامله را بهعنوان مارجین پرداخت میکنید.
معایب معاملات فیوچرز
- پیچیدگی در مدیریت: نیاز به درک دقیق از مفاهیم مارجین، تسویه و زمانبندی دارد و برای مبتدیها دشوار است.
- ریسک کال مارجین: اگر بازار خلاف پیشبینی شما حرکت کند، باید وجه تضمین بیشتری واریز کنید تا پوزیشن بسته نشود.
- نیاز به سرمایه نسبتا بالا: چون معاملات فیوچرز در بورس انجام میشود، معمولا حداقل حجم معامله آن زیاد است.
در فیوچرز، شما از شر سواپ خلاص میشوید؛ اما گرفتار تاریخ انقضا هستید! حواستان باشد که قرارداد را قبل از سررسید ببندید (Rollover)، وگرنه ممکن است وارد پروسه تحویل فیزیکی شوید (که البته در پلتفرمهای آنلاین نادر است؛ اما هزینه دارد).
معاملات فوروارد (Forward Contracts) در فارکس
قرارداد فوروارد یا Forward Contract یکی از قدیمیترین و پایهایترین انواع معاملات ارزی است که بین دو طرف (معمولا مؤسسات مالی یا شرکتها) بهصورت غیربورسی (OTC) انجام میشود.
در این نوع معامله، طرفین توافق میکنند مقدار مشخصی ارز را در تاریخی مشخص در آینده و با قیمتی ثابت خرید و فروش کنند. برخلاف معاملات اسپات یا CFD که در پلتفرمهای فارکس خرد انجام میشوند، قراردادهای فوروارد عمدتا در بازار بینبانکی (Interbank Market) یا بین شرکتها و مؤسسات مالی بسته خواهند شد.
در واقع معامله فوروارد نوعی قرارداد سفارشی است که شرایط آن (از جمله حجم، تاریخ تسویه و نرخ توافقی) دقیقا بر اساس نیاز دو طرف تعیین میشود. به همین دلیل، برخلاف معاملات فیوچرز که در بورس انجام میشوند و استاندارد هستند، قراردادهای فوروارد انعطافپذیرتر؛ اما با ریسک اعتباری بیشتر همراهاند.
این نوع معاملات بیشتر توسط شرکتهای واردکننده و صادرکننده استفاده میشود که میخواهند ریسک نوسانات نرخ ارز در آینده را پوشش دهند. البته برخی تریدرهای حرفهای نیز از فوروارد برای سفتهبازی (Speculation) استفاده میکنند.
مزایای معاملات فوروارد
- امکان سفارشیسازی کامل: طرفین میتوانند بر سر جزئیات قرارداد مانند حجم، نرخ و تاریخ تسویه توافق کنند.
- ابزار مؤثر برای پوشش ریسک: شرکتها میتوانند از نوسانات نرخ ارز در آینده در امان بمانند و برنامهریزی مالی دقیقی انجام دهند.
- عدم نیاز به پرداخت وجه کامل در ابتدا: تنها توافق انجام میشود و وجه اصلی در تاریخ سررسید پرداخت میشود.
معایب معاملات فوروارد
- ریسک نکول (Default Risk): چون این معاملات خارج از بورس انجام میشوند، احتمال دارد یکی از طرفین در زمان سررسید نتواند تعهد خود را انجام دهد.
- نبود شفافیت قیمتی: نرخها عمومی نیستند و معمولا بر اساس مذاکره بین دو طرف تعیین میشوند.
- غیرقابل نقدشوندگی: بر خلاف فیوچرز، فورواردها معمولا قابل معامله مجدد در بازار ثانویه نیستند.
تفاوت اصلی فوروارد با فیوچرز مثل تفاوت «دوخت کتوشلوار سفارشی» با «خرید کتوشلوار آماده از فروشگاه» است. فوروارد دقیقاً اندازه شما دوخته میشود (سفارشی)، اما اگر پشیمان شوید، پس دادن آن سخت است!
معاملات آپشن (Options) در فارکس
قرارداد آپشن یا اختیار معامله، یکی از ابزارهای پرکاربرد و منعطف در بازار مشتقات است که به خریدار حق (نه الزام) خرید یا فروش یک جفتارز را در آینده و با قیمت مشخص (Strike Price) میدهد. در آپشنها، خریدار برای بهدستآوردن این حق مبلغی به نام پریمیوم (Premium) به فروشنده پرداخت میکند.
اگر بازار در جهت مورد انتظار حرکت کند، خریدار میتواند از این حق استفاده کرده و سود کسب کند. در غیر این صورت، تنها مبلغ پریمیوم را از دست میدهد. دو نوع اصلی آپشن ارزی در فارکس وجود دارد:
- Call Option (اختیار خرید): حق خرید جفتارز در آینده
- Put Option (اختیار فروش): حق فروش جفتارز در آینده
آپشن ارزی فارکس معمولا در پلتفرمهایی مثل متاتریدر که اکثر معاملهگران خرد از آن استفاده میکنند، در دسترس نیست و بیشتر باید از طریق بروکرهای مخصوص یا بازار بینبانکی معامله شود.
مزایای معاملات آپشن
- ریسک محدود و سود بالقوه زیاد: زیان شما حداکثر برابر با مبلغ پرمیوم پرداختی است؛ اما سودتان میتواند بسیار بیشتر باشد.
- انعطاف بالا در استراتژی: امکان طراحی استراتژیهای ترکیبی (مثل اسپرد، استرادل و استرنگل) برای کنترل ریسک یا سفتهبازی دقیق وجود دارد.
- ابزار قدرتمند برای هجینگ: میتوانید با خرید آپشن مناسب، از پوزیشنهای باز خود در برابر نوسانات بازار محافظت کنید.
معایب معاملات آپشن
- ساختار پیچیده: درک مفاهیم آن مانند پریمیوم، دلتـا، وگا و تتا برای مبتدیها دشوار است.
- تاثیر گذر زمان (Time Decay): ارزش آپشن با نزدیکشدن به تاریخ انقضا کاهش مییابد؛ حتی اگر قیمت بازار تغییر نکند (قاتل خاموش سود!).
- هزینه اولیه بالا: پرداخت پریمیوم بهویژه در بازارهای نوسانی ممکن است برای برخی تریدرها گران تمام شود.
صندوقهای ETF ارزی (Currency ETFs)
صندوقهای ETF ارزی نوعی ابزار سرمایهگذاری هستند که به جای معامله مستقیم ارزها، از طریق یک صندوق قابل معامله در بورس، ارزش یک ارز یا سبدی از ارزها را دنبال میکنند.
البته باید توجه کنید که این صندوقها (ETFها) معمولاً به صورت مستقیم در پلتفرمهای مخصوص فارکس معامله نمیشوند (مگر اینکه بروکر شما نماد آنها را به صورت CFD ارائه دهد)؛ اما با این حال نوعی روش غیر مستقیم برای سرمایهگذاری در بازار ارز محسوب میشوند.
از طرفی دیگر باید توجه کنید که دسترسی مستقیم به صندوقهای ETF جهانی (بدون اهرم) برای کاربران ایرانی به دلیل محدودیتهای بانکی دشوار است. در ایران، معاملهگران معمولاً این صندوقها را به صورت CFD در بروکرهای فارکس معامله میکنند. در این حالت، شما همچنان از مزیت «تنوع سبد» بهرهمند میشوید، اما باید به قوانین مربوط به اهرم و هزینههای شبانه (Swap) در بروکر خود دقت کنید، چرا که ساختار آن با خرید مستقیم سهام در بورسهای جهانی متفاوت است.
بنابراین، اگرچه در ساختار اصلی ETFها (خرید مستقیم از بورس) خبری از اهرم و سواپ نیست و مناسب سرمایه گذاران بلندمدت است؛ اما در نسخه CFD که در دسترس ماست، همچنان قواعد مدیریت ریسک و اهرم پابرجا خواهد بود.
مزایای صندوقهای ETF ارزی
- سادگی در سرمایهگذاری: خرید و فروش آن از طریق بورس و بدون نیاز به حساب معاملاتی فارکس انجام میشود.
- تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری: میتوان روی چند ارز یا سبدی از ارزها سرمایهگذاری کرد.
- ریسک کمتر نسبت به معاملات اهرمی: در ETFهای استاندارد (بدون اهرم)، احتمال لیکوئید شدن وجود ندارد.
- مناسب برای سرمایهگذاران بلندمدت: بهجای معاملات روزانه، میتوان از آن برای محافظت در برابر افت ارزش پول ملی استفاده کرد.
معایب صندوقهای ETF ارزی
- نقدشوندگی پایینتر از بازار اسپات: همه صندوقها حجم معاملات بالایی ندارند و ممکن است در خرید/فروش فوری مشکل ایجاد شود.
- کارمزد مدیریت صندوق: برخی ETFها هزینههای دورهای (Expense Ratio) دارند که سود نهایی را کاهش میدهد.
- عدم امکان استفاده از اهرم: برای برخی تریدرها که به دنبال بازده سریع هستند، این ویژگی محدودکننده است.
- محدودیت دسترسی برای کاربران ایرانی: بهدلیل تحریمها، سرمایهگذاری مستقیم در ETFهای ارزی جهانی معمولا امکانپذیر نیست.
💡 واقعیت تلخ اما مهم برای کاربر ایرانی: اکثر بروکرهایی که به ایرانیان خدمات میدهند، ETF واقعی ارائه نمیدهند، بلکه CFD روی ETF را در لیست خود دارند. تفاوتش چیست؟ در ETF واقعی شما سهامدار صندوق میشوید، اما در CFD شما مالک چیزی نیستید و صرفاً روی تغییرات قیمت آن صندوق «شرط» میبندید. پس اگر دیدید بروکرتان بابت ETF از شما سواپ (هزینه شبانه) کم کرد، تعجب نکنید؛ چون شما در حال معامله CFD هستید!
معاملات سواپ (Swap Contracts) در فارکس
قرارداد سواپ یا Swap در بازار فارکس به توافقی گفته میشود که طی آن دو طرف، جریانهای نقدی یا بدهیهای مبتنی بر ارزهای مختلف را در بازههای زمانی مشخص با یکدیگر مبادله میکنند. هدف اصلی این نوع قرارداد، مدیریت نرخ بهره و پوشش ریسک نوسانات ارزی است.
در بازار خردهفروشی فارکس، اصطلاح «سواپ» به هزینه یا سود شبانهای گفته میشود که هنگام نگه داشتن پوزیشن باز، بر اساس اختلاف نرخ بهره بین دو ارز اعمال میشود. اما در سطح بینبانکی، سواپ مفهومی گستردهتر دارد و شامل تبادل واقعی بهره یا اصل پول بین دو ارز است.
مزایای معاملات سواپ
- پوشش ریسک نرخ بهره و ارز: بانکها و شرکتهای بزرگ از آن برای تثبیت هزینههای مالی خود استفاده میکنند.
- تنوع در ساختار: امکان طراحی انواع مختلف سوآپ مانند Currency Swap ، Interest Rate Swap یا Cross-Currency Swap وجود دارد.
- ابزار کاربردی برای مدیریت نقدینگی: به مؤسسات کمک میکند تا جریان نقدی خود را با نرخهای مناسبتر تنظیم کنند.
معایب معاملات سواپ
- پیچیدگی بالا: درک کامل ساختار و محاسبات سواپ برای معاملهگران خرد دشوار است.
- ریسک اعتباری: همانند فوروارد، چون خارج از بورس انجام میشود، احتمال نکول یکی از طرفین وجود دارد.
- هزینههای پنهان: بسته به نرخ بهره و شرایط قرارداد، ممکن است هزینههای غیر مستقیم ایجاد شود.
توجه: این «قرارداد سواپ» با آن «هزینه سواپ» که شبانه از حساب متاتریدر شما کسر میشود فرق دارد! اولی یک ابزار معاملاتی برای بانکهاست، دومی نرخ بهره شبانه است.
معاملات اسپردبت (Spread Betting) در فارکس
اسپردبت یکی از روشهای محبوب معامله در بازارهای مالی و بهویژه در بریتانیاست که در آن شما به جای خرید یا فروش واقعی ارز، جهت حرکت قیمت را پیشبینی میکنید.
در معاملات Spread Betting، شما در واقع روی جهت حرکت قیمتها شرط میگذارید، نه اینکه مالک دارایی یا قرارداد CFD باشید. از نظر قانونی، این روش یک ابزار شرطبندی مالی است و طبق قانون Gambling Act بریتانیا تنظیم میشود؛ نه به عنوان یک قرارداد مشتقه (Derivative).
در معاملات اسپردبت، شما مالک دارایی پایه (مثل EUR/USD) نیستید؛ بلکه فقط روی تغییر قیمت آن موقعیت میگیرید. کارگزاری فارکس به شما دو قیمت ارائه میدهد:
- قیمت خرید (Ask)
- قیمت فروش (Bid)
تفاوت بین این دو عدد همان اسپرد (Spread) است و اساس درآمد بروکر فارکس را تشکیل میدهد. هر تغییر یک واحدی قیمت (مثلا یک پیپ) برابر است با میزان سود یا زیان شما که بر اساس حجم یا اندازه پوزیشن تعیین میشود. برای مثال اگر مقدار شرط شما ۵ دلار به ازای هر پیپ باشد و بازار ۱۰ پیپ در جهت شما حرکت کند، سود شما ۵۰ دلار خواهد بود.
به زبان ساده هرچه پوزیشن بزرگتر باشد، نوسانات کوچک قیمت هم تاثیر بیشتری بر سود یا زیان شما خواهند داشت. بنابراین در مدیریت ریسک، انتخاب حجم مناسب پوزیشن و توجه به اسپرد اهمیت زیادی دارد.
اسپردبت بهطور ویژه مورد توجه معاملهگران کوتاهمدت قرار دارد؛ زیرا نیازی به پرداخت مالیات بر عایدی سرمایه ندارد (در کشورهایی که این قانون برقرار است) و میتوان از لوریج برای چندبرابر کردن بازده استفاده کرد.
مزایای معاملات اسپردبت
- عدم مالکیت دارایی: معاملهگر فقط قیمت را پیشبینی میکند و مالکیت فیزیکی ندارد. بنابراین ورود و خروج به معاملات آسانتر است.
- امکان سود از هر دو جهت بازار: چه قیمت بالا برود چه پایین بیاید، میتوان با نوع معامله (خرید یا فروش) سود گرفت.
- عدم پرداخت مالیات بر سود (در کشورهای خاص): در کشورهایی مانند انگلستان و ایرلند، سود حاصل از اسپردبت معاف از مالیات است.
- قابلیت استفاده از اهرم (Leverage): با سرمایه کمتر میتوان موقعیتهای بزرگتری باز کرد و سود (یا زیان) را چند برابر نمود.
معایب معاملات اسپردبت
- محدود به برخی کشورها: این روش فقط در حوزههای خاص مثل بریتانیا قانونی است و برای کاربران ایرانی در دسترس نیست.
- ریسک بالا بهدلیل اهرم: همانطور که سود میتواند زیاد باشد، زیانها نیز به همان نسبت بزرگتر و سریعتر اتفاق میافتند.
- وابستگی به اسپرد بروکر: اسپردهای گستردهتر میتوانند سود بالقوه را کاهش دهند و هزینه معاملاتی را بالا ببرند.
مقایسه انواع معاملات در فارکس (جدول)
همانطور که دیدید روشهای مختلفی برای معامله وجود دارد که هر کدام ساختار، ریسک و کاربرد خاص خود را دارند. درک تفاوت بین این مدلها به شما کمک میکند تصمیم بگیرید کدام نوع معامله با اهداف و شرایط شخصیتان سازگارتر است.
در ادامه، مقایسهای بین مهمترین انواع معاملات در بازار فارکس آوردهایم تا تصویر روشنتری از آنها داشته باشید.
| نوع معامله | محل انجام | مناسب برای | زمان تسویه | ریسک | نقدشوندگی |
|---|---|---|---|---|---|
| اسپات (Spot) | بازار بینبانکی (OTC) | تازهکارها، معاملات کوتاهمدت | ۱ تا ۲ روز کاری (T+2) | متوسط | بسیار بالا |
| فوروارد (Forward) | توافق مستقیم (OTC) | شرکتها و سرمایهگذاران پوششدهنده ریسک | در تاریخ مشخص آینده | متوسط تا بالا | پایینتر از اسپات |
| فیوچرز (Futures) | بورسهای رسمی (مثل CME) | معاملهگران حرفهای و مؤسسات | تاریخ انقضای مشخص | بالا | متوسط |
| آپشن (Options) | بورس یا OTC | حرفهایها و سرمایهگذاران محافظهکار | در تاریخ انقضا یا قبل از آن | بالا (اما کنترلپذیر) | متوسط |
| قرارداد مابهالتفاوت (CFD) | پلتفرم بروکرها | تریدرهای خرد و کوتاهمدت | بلادرنگ (Real-time) | بالا (بهدلیل اهرم) | بسیار بالا |
| سوآپ (Swap) | بین بانکی | مؤسسات یا تریدرهای حرفهای | دورههای زمانی بلندتر | متوسط | پایین |
| ETF ارزی (Currency ETF) | بورسهای جهانی | سرمایهگذاران بلندمدت | بدون تاریخ انقضا | پایین تا متوسط | متوسط |
| اسپردبت (Spread Betting) | کارگزاریهای مجاز (مثلاً انگلیس) | تریدرهای فعال روزانه | بلادرنگ | بالا | بالا |
کدام نوع معامله برای شما مناسبتر است؟
انتخاب از بین بهترین انواع معامله در فارکس بستگی مستقیم به سطح تجربه، میزان سرمایه، هدف زمانی و روحیه ریسکپذیری شما دارد. بسیاری از تازهکارها بدون شناخت کافی وارد معاملات مشتقه میشوند و در مدت کوتاهی بخش زیادی از سرمایهشان را از دست میدهند.
اما اگر با دید آگاهانه وارد شوید، میتوانید نوع معاملهای را انتخاب کنید که هم با شخصیت معاملاتیتان سازگار باشد و هم با اهداف مالیتان.
اگر تازهکار هستید:
پیشنهاد میشود از معاملات اسپات (Spot) یا CFD در حساب دمو شروع کنید. این دو نوع معامله سادهترند، در آنها مفهوم خرید و فروش جفتارزها بهصورت مستقیمتر انجام میشود و میتوانید بدون ریسک واقعی با مفاهیم بازار آشنا شوید. اغلب کاربران خرد در معاملات واقعی فارکس از CFD استفاده میکنند. همچنین، در CFDها میتوانید از اهرم استفاده کنید. فقط حواستان باشد که این ابزار همانقدر که میتواند سود را چند برابر کند، زیان را هم افزایش میدهد.
اگر زمان محدودی برای معامله دارید:
معاملات اسپات یا سرمایهگذاری غیرمستقیم از طریق ETFهای ارزی (در کشورهایی که دسترسی دارند) میتواند گزینهای مناسب باشد. در این حالت، نیاز نیست روزانه بازار را رصد کنید و میتوانید با دید میانمدت یا بلندمدت سرمایهگذاری کنید.
اگر تجربه و دانش بالاتری دارید:
میتوانید سراغ ابزارهای پیچیدهتر مانند فیوچرز ارزی (Currency Futures) یا آپشنهای ارزی (FX Options) بروید. این نوع معاملات برای پوشش ریسک یا سفتهبازی در حرکات آینده قیمت کاربرد دارند و نیازمند درک عمیق از ساختار بازار و مدیریت سرمایه هستند.
اگر به دنبال دریافت سودهای سریع هستید:
معاملات CFD و اسپردبت (در کشورهایی که مجاز است) به دلیل انعطاف بالا و امکان استفاده از لوریج، میتوانند گزینه مناسبی برای شما باشند؛ اما باید همیشه احتمال ضرر سنگین را در نظر بگیرید.
نتیجهگیری
انتخاب نوع معامله در بازار فارکس یکی از مهمترین تصمیماتی است که هر تریدری باید بگیرد. هر ابزار معاملاتی، از اسپات ساده تا آپشن پیچیده، مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد و مناسب شرایط و اهداف خاصی است. درک تفاوتها و شناخت ویژگیهای هر نوع معامله، شما را در مسیر مدیریت ریسک و افزایش بهرهوری راهنمایی میکند.
در این مطلب سعی کردیم به بررسی و آموزش انواع معاملات در فارکس، شامل اسپات، CFD، فیوچرز، فوروارد، آپشن، ETF ارزی، سوآپ و اسپردبت بپردازیم تا به شما در انجام معاملات فارکس کمک کنیم. با آشنایی کامل با این ابزارها، میتوانید استراتژی مناسب خود را انتخاب کنید، از مزایای هر نوع معامله بهره ببرید و ریسکهای احتمالی را کنترل کنید.
برای اغلب کاربران ایرانی، بهویژه کسانی که تازه وارد بازار فارکس میشوند، بهترین نقطه شروع، معاملات اسپات یا CFD در حساب دمو پارامونت مارکت یا حساب اسلامی بدون سواپ است. پس از کسب تجربه کافی در حساب آزمایشی پارامونت مارکت، میتوانید بهتدریج سراغ ابزارهای پیشرفتهتر بروید و دامنه فعالیت مالی خود را گسترش دهید.
سوالات متداول
تفاوت اصلی معاملات Spot و CFD در فارکس چیست؟
در معاملات اسپات، شما واقعاً ارز را خریداری میکنید و مالک آن میشوید؛ اما در CFD شما مالک دارایی نیستید و فقط بر اساس پیشبینی تغییرات قیمت (نوسانگیری) سود یا زیان میکنید.
آیا معاملات فیوچرز یا آپشن برای همه در دسترس است؟
خیر، این معاملات معمولاً در بورسهای رسمی انجام میشوند و به سرمایه بالا و دانش تخصصی نیاز دارند. دسترسی به آنها برای معاملهگران خرد (Retail Traders) دشوارتر از معاملات اسپات یا CFD است.
پرطرفدارترین نوع معامله در فارکس کدام است؟
معاملات اسپات و CFD؛ چون نقدشوندگی بسیار بالایی دارند، اجرای آنها سریع است و با سرمایه اندک هم میتوان در آنها فعالیت کرد. اکثر تریدرهای پارامونت مارکت از مدل CFD استفاده میکنند.
آیا میتوانم با سرمایه کم وارد معاملات فیوچرز یا آپشن شوم؟
معمولاً خیر. این بازارها نیازمند وجه تضمین (Margin) اولیه بالایی هستند و به دلیل پیچیدگیهای قرارداد، ورود با سرمایه کم ریسک بسیار زیادی دارد.
معاملات فارکس برای ایرانیها چه ملاحظاتی دارد؟
مهمترین چالش، انتخاب یک بروکر معتبر است که با کاربران ایرانی همکاری کند. پارامونت مارکت این دغدغه را رفع کرده و امکان معاملات امن (شامل اسپات و CFD) را با واریز و برداشت آسان و پشتیبانی فارسی برای ایرانیان فراهم کرده است.
کدام نوع معامله ریسک بیشتری دارد؟
معاملات مشتقه مانند CFD، فیوچرز و آپشن به دلیل استفاده از اهرم (Leverage) ریسک بسیار بالاتری دارند و ممکن است باعث از دست رفتن سریع سرمایه شوند. در مقابل، معاملات اسپات (بدون اهرم) کمریسکترین روش محسوب میشوند، هرچند سود آنها نیز محدودتر است.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده در این مقاله، صرفاً با هدف آموزشی و اطلاعرسانی تهیه شده است و نباید به عنوان مشاوره مالی، توصیه سرمایهگذاری یا پیشنهادی برای خرید و فروش داراییهای مالی تلقی شود. معامله در بازار فارکس و قراردادهای مابهالتفاوت (CFD) ریسک زیادی دارد و ممکن است برای همه سرمایهگذاران مناسب نباشد. استفاده از اهرم معاملاتی (لوریج) همانطور که میتواند به نفع شما باشد، ممکن است علیه شما نیز عمل کند. پیش از تصمیمگیری برای معامله، باید اهداف سرمایهگذاری، سطح تجربه و میزان ریسکپذیری خود را به دقت ارزیابی کنید. هرگز پولی را سرمایهگذاری نکنید که توانایی از دست دادن آن را ندارید.
